H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

vivaldi

barock
 
 


Antonio Lucio Vivaldi (1678-1741)

Καθολικός ιερέας, συνθέτης και δεξιοτέχνης στο βιολί, γεννημένος στη Βενετία. Είχε το παρατσούκλι "κοκκινομάλλης " (ill Prete Rosso) εξ αιτίας του χρώματος των μαλλιών του. Θεωρείται ότι είναι ένας από τους μεγαλύτερος συνθέτες της περιόδου του Μπαρόκ, μαζί με τους Handel και Bach. Κατά τη διάρκεια της ζωής του είχε μεγάλη επίδραση στην Ευρώπη. Έγραψε πολλά concerti , κυρίως για βιολί, θρησκευτικά φωνητικά έργα και πάνω από 40 όπερες. Το πιο γνωστό έργο του σήμερα είναι τα concerti για βιολί με το όνομα " οι 4 εποχές". Επίσης γνώρισαν κάποια επιτυχία οι παραστάσεις των οπερατικών του έργων στη Βενετία, Μάντοβα και Βιέννη.
Πολλά από τα έργα του γράφτηκαν για το γυναικείο μουσικό σύνολο του ιδρύματος Pio Ospedale della Pieta
(Βενετία) όπου έβρισκαν στέγη εγκαταλελειμμένα παιδιά. Ο Vivaldi εργάστηκε εκεί κατά τις περιόδους 1703-1715 και 1723-1740.
Ανέλαβε τη διδασκαλία βιολιού στο ίδρυμα  σε ηλικία 25 ετών. Αργότερα προσετέθησαν στα καθήκοντά του η διδασκαλία viola all' inglese και η διεύθυνση της χορωδίας. Εκεί, για περισσότερο από 30 χρόνια συνέθεσε τα περισσότερα από τα μεγαλύτερα έργα του τα οποία εκτελούσαν τα κορίτσια του ιδρύματος.
Λίγο μετά το διορισμό του συνθέτη στο ίδρυμα τα παιδιά άρχισαν να αποκτούν φήμη και εκτίμηση και στο εξωτερικό.
Λϊγο αργότερα η φήμη των κοριτσιών αλλά και του ιδρύματος ως μουσικού σχολείου ήταν τέτοια που επώνυμοι της εποχής ήθελαν να αφήσουν εκεί τα παιδιά τους για να εκπαιδευτούν. Η πολιτική του ιδρύματος όμως ήταν ιδιαίτερα αυστηρή ως προς το φιλανθρωπικό χαρακτήρα του. Να σημειωθεί ότι οι κοπέλες της χορωδίας και της ορχήστρας του ιδρύματος ,αν αποφάσιζαν να εγκαταλείψουν το ίδρυμα μετά την ενηλικίωσή τους, θα έπρεπε να αποκηρύξουν τη μουσική.
Ο Βιβάλντι έγραψε για αυτ
ές τις γυναίκες πάνω από 60 έργα θρησκευτικής μουσικής (solo μοτέτα, χορωδιακά έργα για soloists, διπλά χορωδιακά και ορχηστρικά). Η θέση του διευθυντή της χορωδίας ήταν εργασία που απαιτούσε πολύ χρόνο αφού έπρεπε να από τη μια να συνθέτει ένα κονσέρτο ή ορατόριο για κάθε γιορτή, από την άλλη να διδάσκει θεωρία της μουσικής και όργανα. Το 1705 εκδόθηκε και η πρώτη συλλογή με έργα του.
Οι σχέσεις του με τη διεύθυνση του ιδρύματος συχνά ήταν τεταμένες. Κάθε χρόνο το ίδρυμα επέλεγε με ψηφοφορία αν θα κρατήσει ή όχι κάποιο δάσκαλο. Το 1709, με ψήφους 7 προς 6 ο Βιβάλντι έφυγε από το ίδρυμα τον κάλεσαν όμως ξανά, ομόφωνα, το 1711. Είναι σαφές ότι στο διάστημα της απουσίας του το ίδρυμα συνειδητοποίησε τη σπουδαιότητα του ρόλου του. Το 1716 ανέλαβε την ευθύνη όλων των μουσικών δραστηριοτήτων του ιδρύματος (maestro di concerti : μουσικός διευθυντής). Από το 1718 άρχισε να ταξιδεύει συχνά για επαγγελματικού λόγους, παρόλα αυτά έγραφε 2 κονσέρτα κάθε μήνα για το ίδρυμα . Από τα αρχεία του ιδρύματος προκύπτει ότι στο διάστημα των ετών 1723-1733 πληρώθηκε για 140 κονσέρτα ( το σύνολο των κονσέρτων του υπολογίζεται πάνω από 500).
Ήδη από το 1713 εργαζόταν παράλληλα ως συνθέτης όπερας. Το 1714 έγινε ιμπρεσάριος του θεάτρου Sant' Angelo στη Βενετία. Προς το τέλος του 1715 σχεδίαζε να ανεβάσει την όπερα " Arsilda, regina di Ponto",όμως δεν το επέτρεψε αυτό η λογοκρισία της εποχής. Αιτία ήταν η υπόθεση της όπερας: ο βασικός χαρακτήρας , η Arsilda, ερωτεύεται μια άλλη γυναίκα που προσποιείται τον άνδρα. Τον επόμενο χρόνο ο Βιβάλντι κατάφερε να κάνει τη λογοκρισία να αποδεχτεί το έργο κι αυτό θεωρήθηκε τεραστία επιτυχία.

                            
                 
                        
Vivaldi - Concerto in do magg per mandolino, archi e cembalo


          Baby hatch. To 1198 o πάπας Αθώος ο ΙΙΙ όρισε κάποια σπίτια να λειτουργήσουν
            ως ιδρύματα   για τα εγκαταλελειμμένα παιδιά, ώστε να μην αναγκάζονται οι μητέρες
           τους να τα σκοτώνουν.  Η ανταπόκριση μέσα στους επόμενους αιώνες ήταν  μέγιστη.
           Σε μερικές  περιπτώσεις τα βρέφη  ήταν τόσο πολλά ώστε τα ιδρύματα έκλειναν λόγω
           των οικονομικών προβλημάτων.

Όπως πολλοί συνθέτες της εποχής του, τα τελευταία χρόνια του Βιβάλντι στιγματίστηκαν από μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Τα έργα του δεν είχαν πια την παλιά τους αίγλη, η αλλαγή της μουσικής αισθητικής τα έθεσε "εκτός μόδας" . Ο συνθέτης αποφάσισε να πουλήσει τον τεράστιο αριθμό χειρόγραφών του σε εξευτελιστική τιμή ώστε να εξοικονομήσει χρήματα για τη μετανάστευσή του στη Βιέννη. Ο λόγος της φυγής του από τη Βενετία δεν είναι ξεκάθαρος, φαίνεται όμως ότι επεδίωκε μια καλύτερη θέση( στην αυτοκρατορική αυλή) , μετά τη γνωριμία του με τον αυτοκράτορα Κάρολο τον VI . Εκείνος όμως πέθανε λίγο μετά την εγκατάσταση του Βιβάλντι στη Βιέννη κι έτσι ο συνθέτης έμεινε χωρίς βασιλική προστασία και χωρίς εισόδημα. Πέθανε λίγο αργότερα από "εσωτερική λοίμωξη".
Η ακολουθία τελέστηκε στο ναό του Αγ. Στεφάνου στη Βιέννη. Εκείνη την περίοδο (1741) ο μικρός Joseph Haydn ήταν μέλος της παιδικής χορωδίας του Α. Στεφάνου, δεν παραβρέθηκε όμως στην τελετή μιας και δεν υπήρξε μουσική για την περίσταση.
ΟJ.S.Bach επηρεάστηκε πολύ από τα κονσέρτα και τις άριες του Vivaldi, όπως φαίνεται από τα πάθη και τις καντάτες του. Ο ίδιος μετέγραψε 6 από τα κονσέρτα του Βιβάλντι για σόλο πληκτροφόρο όργανο, τρία για εκκ. όργανο και ένα για 4 τσέμπαλα, έγχορδα και basso continuo (BWV 1065) ,βασισμένο στο κονσέρτο του Vivaldi για 4 βιολιά, 2 βιόλες, cello και basso continuo .

H μουσική του Vivaldi μετά το θάνατό του ξεχάστηκε . Ο συνθέτης έμεινε γνωστός πια μόνο σε λίγους μουσικολόγους και ερευνητές, από κάποια αντίγραφα έργων του τα οποία βρίσκονταν σε βιβλιοθήκες και ιδιωτικές συλλογές, έως τον 20ο αιώνα. Το 1926 ένα μεγάλο μέρος του έργου του ανακαλύφθηκε σε ένα οικοτροφείο της Ιταλίας όταν εκείνο, εξ αιτίας των οικονομικών προβλημάτων του, αποφάσισε να πουλήσει μέρος από το αρχείο του και χρειάστηκε κάποιον να εκτιμήσει την αξία του. Τα χειρόγραφα δεν ήταν σε καλή κατάσταση για αυτό χρειάστηκε χρόνος για την αποκατάσταση του υλικού. Ο Β' παγκόσμιος πόλεμος  δυσχέρυνε ακόμη περισσότερο τις εργασίες. Το έργο του Βιβάλντι αναβίωσε μέσα στη δεκαετία του 1950.

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού