H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

Rondeau

φόρμες barock
 
 
 

Ορχηστρική φόρμα του 17ου αιώνα που αποτελείται από επαναλαμβανόμενα "ρεφρέν" και διαφορετικά θέματα (κουπλέ). Δε γνωρίζουμε αν υπάρχει σύνδεση με το μεσαιωνικό ροντό). Χρησιμοποιήθηκε κυρίως από τους γάλλους τσεμπαλίστες (F. Cuperin, Rameau και άλλους) όπως επίσης και στην ορχηστρική και οπερατική μουσική (Lully).
To ρεφρέν, όπως και κάθε κουπλέ, είναι μια καλοδιατυπωμένη σειρά από 8 ή 16 μέτρα. Συνήθως κάθε κουπλέ εστιάζεται σε διαφορετική τονικότητα: π χ το πρώτο στην τονική, το δεύτερο στη δεσπόζουσα, το τρίτο στη σχετική ελάσσονα. To
ρεφρέν εναλλάσσεται με ένα ή περισσότερα διαφορετικά κουπλέ. Τα πρότυπα της κλασσικής περιόδου περιλαμβάνουν τις διαδοχές: ΑΒΑ, ΑΒΑΓΑ, ΑΒΑΓΑΔΑ. Ο αριθμός των θεμάτων (κουπλέ) μπορεί να διαφέρει από κομμάτι σε κομμάτι και τα επαναλαμβανόμενα στοιχεία μερικές φορές παραλλάσσονται (πχ: επιμηκύνονται ή γίνονται πιο σύντομα).
Ο πρόγονος του ροντό ήταν το ριτορνέλο. Tο ροντό και το ριτορνέλο μοιάζουν πολύ. Η διαφορά τους είναι ότι στο ριτορνέλο το κύριο θέμα επανέρχεται παραλλαγμένο και σε διαφορετική τονικότητα, ενώ στο ροντό επανέρχεται αυτούσιο και στην ίδια τονικότητα.
Προς το τέλος του 18ου αιώνα, το ροντό του 17ου αιώνα εξελίχθηκε στη forma
sonata rondo.  Η φόρμα σονάτα-ροντό αποτελεί μια διεύρυνση της φόρμας ροντό συνδυασμένη με τη "φόρμα-σονάτα". Σε αυτή την περίπτωση το β θέμα λειτουργεί όπως και στη "φόρμα σονάτα". Εμφανίζεται για πρώτη φορά σε τονικότητα διαφορετική από την τονική και αργότερα επαναλαμβάνεται στην τονική. Αντίθετα από τη "φόρμα σονάτα" δεν είναι απαραίτητη η θεματική ανάπτυξη ( με εξαίρεση την coda).

Ο χαρακτήρας "ροντό" αναφέρεται σε μουσική που είναι γρήγορη και ζωηρή, συνήθως "allegro". Πολλά κλασσικά ροντό δίνουν στη μουσική λαϊκό ή παραδοσιακό χαρακτήρα ( πχ το ροντό του Mozart K 511 σε λα ελάσσονα). Η μουσική που ορίζεται ως "ροντό" κανονικά έχει και το χαρακτήρα ροντό και τη φόρμα ροντό. Από την άλλη μεριά υπάρχουν και παραδείγματα αργών, στοχαστικών έργων που είναι σε φόρμα ροντό αλλά δεν έχουν το χαρακτήρα ροντό.


πηγές
1.Willi Apel: Harvard dictionary of music, second edition, eighth printing, rondeau.

                    Carl Philipp Emanuel Bach - Rondo in G major - Poco andante

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού