H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

γενικά

μεσαίωνας 14ος αι


Mεσαίωνας: 14ος αιώνας

 



Γενικά
Ο 14ος αιώνας είναι μια πολύ ταραγμένη περίοδος για την Ευρώπη. Πόλεμοι, εμφύλιες συγκρούσεις και επιδημίες μάστιζαν ολόκληρη την Αγία Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία. Όσον αφορά στη μουσική τέχνη βρίσκουμε στοιχεία, ουσιαστικά τα πρώτα βιογραφικά στοιχεία συνθετών, σημαντικών για την εποχή τους . Η λογοτεχνία και τη ζωγραφική αναδεικνύουν σημαντικά έργα και ένα από τα μεγαλύτερα λογοτεχνικά κείμενα όλων των εποχών.

Giotto di Bondone (1266-1337)
Γνωστός ως Giotto, ζωγράφος και αρχιτέκτονας από τη Φλωρεντία. Θεωρείται μια από τις σπουδαιότερες μορφές στην τέχνη του μεσαίωνα και πρόδρομος της αναγέννησης.
http://www.artble.com/artists/giotto_di_bondone#biography

Giovanni Boccaccio (1313-1375)
Στην Ελλάδα είναι γνωστός ως Βοκκάκιος. Ιταλός συγγραφέας και ποιητής, μαθητής του Πετράρχη. Έγραψε σημαντικά έργα, ανάμεσά τους το "δεκαήμερο" και το "περί διασήμων γυναικών" . Θεωρείται σημαντικός ανθρωπιστής .  http://www.brown.edu/Departments/Italian_Studies/dweb/index.php

Dante Alighieri (1265-1321)
Θεωρείται ο πρώτος σημαντικός Ιταλός ποιητής. Το έργο του "Θεία Κωμωδία" συγκαταλέγεται ανάμεσα στα σπουδαιότερα έργα της παγκόσμιας λογοτεχνίας. Έλαβε μέρος στις διαμάχες μεταξύ Γουέλφων και Γιβελίνων , στηρίζοντας τους Γουέλφους. (Πρόκειται για τα 2 μεγάλα ιταλικά κόμματα της εποχής. Οι Γουέλφοι στήριζαν τον πάπα, ενώ οι Γιβελίνοι τον αυτοκράτορα. Το 1292 οι Γουέλφοι πήραν την εξουσία, τότε όμως ξέσπασε διαμάχη μεταξύ τους. Χωρίστηκαν στους μαύρους που υποστήριζαν ότι ο λαός δεν πρέπει να έχει πολλά προνόμια και στους άσπρους, τους δημοκρατικούς). Μετά την επικράτηση των μαύρων ο Δάντης καταδικάστηκε να καεί ζωντανός αν πιαστεί, καθώς ήταν υποστηρικτής των λευκών. Έζησε πολλά χρόνια εξόριστος και πέθανε στη Ραβέννα. Εκεί είχε ολοκληρώσει και την "Κωμωδία" η οποία συνέβαλε και στη διαμόρφωση της ιταλικής γλώσσας, συνδυάζοντας τα λατινικά και τη φλωρεντινή διάλεκτο που μιλούσε ο Δάντης.
http://web.archive.org/web/20060208152120/http://dante.ilt.columbia.edu/index.html

http://etcweb.princeton.edu/dante/index.html

                                            Giotto: Το φιλί του Ιούδα

                    Λεπτομέρια από χειρόγραφο του έργου "θεία Κωμωδία"
                    Χρονολογείται από το 1337.
Biblioteca Trivulziana (MS 1080)

Εκατονταετής πόλεμος (1337-1453)
Έτσι ονομάστηκε μια σειρά από συγκρούσεις μεταξύ Γαλλίας- Αγγλίας και των συμμάχων τους για τον έλεγχο του γαλλικού θρόνου με αρκετές ανακωχές μεταξύ τους.
Ο David Nicholas αναφέρει ότι στον πρώιμο μεσαίωνα οι δυναστείες απειλούνταν διαρκώς από την έλλειψη βασιλικών γόνων (αγοριών) για την εξασφάλιση της διαδοχής. Όμως η Αγγλία και η Γαλλία του ύστερου μεσαίωνα αντιμετώπισαν ακριβώς το αντίθετο, καθώς οι χώρες αυτές είχαν πληθώρα βασιλοπαίδων. Οι συγκρούσεις μετά το 1377 οφείλονταν σε μεγάλο βαθμό στις συγκρούσεις των φιλοδοξιών των απογόνων του Εδουάρδου του Γ'.
Ο πόλεμος αυτός είναι μεγάλης ιστορικής σημασίας καθώς έδωσε ώθηση στην ιδέα του γαλλικού και αγγλικού εθνικισμού ( αυτού που ονομάζουμε "εθνική ταυτότητα" κι όχι των ακραίων κινημάτων στα οποία αναφέρεται σήμερα ο όρος). Στρατιωτικά εισήχθησαν πολλές καινοτομίες: νέα όπλα, στρατηγικές και, για πρώτη φορά μετά τη ρωμαϊκή αυτοκρατορία, ο μόνιμος επαγγελματικός στρατός (standing army) ο οποίος αποτελούταν από αγρότες. Στη Γαλλία εκείνης της περιόδου οι εμφύλιοι, οι επιδρομές των μισθοφόρων και οι επιδημίες μείωσαν τον πληθυσμό της στο μισό. Η μορφή που χαρακτήρισε την περίοδο του πολέμου 1412-1431 ήταν η Ιωάννα της Λορένης.

Επιδημίες
στον ιό της ευλογιάς, όπως και της πανώλης οφείλονται πολλές και σοβαρές επιδημίες που έλαβαν χώρα σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας του ανθρώπου και οδηγούσαν σε μειώσεις του πληθυσμού. Και οι 2 είναι γνωστές από την αρχαιότητα.
Η εμφάνιση της ευλογιάς (smallpox) στην Ευρώπη, κατά το μεσαίωνα, είναι ιδιαίτερης σημασίας καθώς είναι αποτέλεσμα της μίξης διαφορετικών πληθυσμών (εξερευνήσεις, αποικίες, σταυροφορίες ). Η τελευταία διάγνωση περιστατικού ευλογιάς διαγνώστηκε το 1977. Σήμερα ο ιός της φυλάσσεται σε 2 ερευνητικά κέντρα, ένα δείγμα στις ΗΠΑ και ένα στη Ρωσία.
Η πανώλη (plague), γνωστή στο μεσαίωνα και ως "μαύρος θάνατος" έχει δώσει 3 πανδημίες. Η πρώτη ήταν κατά τη διάρκεια του 6ου-8ου αιώνα. (Αίγυπτος, Μεσόγειος και βορειοδυτική Ευρώπη). Η δεύτερη διήρκησε περίπου από το 1345 έως το 1840. (κεντρική Ασία, μεσόγειος ,Ευρώπη). Η τρίτη (περίπου 1866 έως 1960). Κίνα, Ινδία, κάποιες περιοχές των ΗΠΑ.
Η Ευλογιά έχει παρασκευαστεί και η πανώλη έχει χρησιμοποιηθεί ως βιολογικό όπλο.


Η  Η εξάπλωση της Βουβωνικής πανώλης στην Ευρώπη μέσα στο 14ο αιώνα
                                        
1347, 1348, 1349, 1350

Πηγές
1. Richard Taruskin: Oxford History of western music κεφ.7
2.
M.I.T introduction to early music, winter 2007. Machaut and French music, lecture 8
3.
M.I.T introduction to early music, winter 2007,14th century, trecento. Lecture 9
4.
M.I.T introduction to early music,winter 2007,14th century, trecento. Lecture 10
5.
Willy Apel, Harvard dictionary of music, second edition, eighth printing,
  
Ars subtilior, Ars Nova
6.
David Nicholas Η εξέλιξη του μεσαιωνικού κόσμου, Μορφωτικό ίδρυμα εθνικής Τραπέζης
7
. Christopher Headington: The Bodley head history of Western music, 1980

                                        Philipe de Vitry:  Roman de Fauvel (fragment a)


                                       Phillipe de Vitry Roman de Fauvel (fregment b)

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού