H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

μεσαιωνικό μοτέτο

To μοτέτο
 

Το μοτέτο

γενικά
Είναι η πιο σημαντική μουσική μορφή του μεσαίωνα και της αναγέννησης. Κατά τη διάρκεια της ύπαρξής του (1220-1750) υπέστη πολλές αλλαγές , γι αυτό δε μπορούμε να δώσουμε ένα γενικό ορισμό που να περιλαμβάνει όλες τις φάσεις ανάπτυξής του.
Εμφανίστηκε ως χορωδιακή σύνθεση , χωρίς οργανική συνοδεία, στηριγμένο στα λατινικά θρησκευτικά κείμενα για να εξυπηρετήσει το τελετουργικό της Ρωμαϊκής καθολικής εκκλησίας, κυρίως στους εσπερινούς. Παράλληλα όμως πέρασε και στην κοσμική μουσική (13ος αιώνας). Συναντάμε μοτέτα για σόλο φωνή ( το 13ο και 17ο αιώνα)με συνοδεία, ή χωρίς, γραμμένα στην καθομιλούμενη γλώσσα. ). Το 15ο αιώνα βρίσκουμε το γαλλικό μοτέτο .Τα Βρετανικά μοτέτα της περιόδου του 17 ου αιώνα λέγονται " ύμνοι" ( anthems ).H ιστορία του μοτέτου μπορεί να χωριστεί σε 3 περιόδους. 1.Μεσαιωνικό μοτέτο (1229-1450), 2.
αναγεννησιακό μοτέτο (1450-1600) ( ή φλαμανδικό . Αν και ονομάστηκε έτσι, έγινε "διεθνές" μετά το 1550)   3. Μπαρόκ μοτέτο ( 1600- 1750).

             Two Motets -  late 13th century (Franconian & Petronian)

 


Μεσαιωνικό μοτέτο (1229-1450)

Δημιουργήθηκε στη σχολή της Notre Dame και προήλθε από την clausula. Ο ρυθμός ήταν τροπικός
Το μοτέτο δεν ξεκίνησε ως αυτόνομο είδος, αλλά ήταν- όπως και η clausula- μια πολυφωνική παρεμβολή μέσα στο γρηγοριανό ύμνο τη οποία ενισχύει η φωνή του τενόρου. Τα πρώτα πρόσθετα κείμενα ήταν παραφράσεις του κειμένου του τενόρου. Σύντομα όμως άρχισαν να εισχωρούν και κείμενα της καθομιλούμενης γαλλικής. Ένα σημαντικό βήμα ήταν η πρόσθεση μιας τρίτης φωνής  στη λατινική ή τη γαλλική .
 
Με αυτόν τον τρόπο το μοτέτο διαχωρίστηκε σε  κοσμικό και το μοτέτο της εκκλησίας (λατινικό μοτέτο. Χρησιμοποιούσε κείμενα μόνο στα λατινικά).


Κατά το 14ο αιώνα(ars nova) το μοτέτο δεν κατείχε πια κυρίαρχη θέση, όμως η διάρκειά του μεγάλωσε, ο τρόπος επεξεργασίας του άλλαξε και απέκτησε μεγαλύτερη ποικιλία ρυθμικών σχημάτων. Χαρακτηριστικό του ήταν το ισόρυθμο. Τα μοτέτα του Machaut είναι ισορυθμικά.
Στις αρχές του 15ου αιώνα (
σχολή Βουργουνδίας) χρησιμοποιήθηκαν νέες μέθοδοι σύνθεσης για τα μοτέτα. Η cantus firmus του τενόρου και τα πολλά κείμενα εγκαταλείφτηκαν . Τώρα πια όλες οι φωνές είχαν το ίδιο κείμενο και τα μοτέτα δεν έιναι ισορυθμικά. Αυτά ονομάζονται "ελεύθερα" (free) μοτέτα. ( πχ μοτέτα του John Dunstable και Guillame Dufau). Είναι δύσκολο εκείνη την περίοδο να διαχωριστεί το μοτέτο από άλλους πολυφωνικούς ύμνους.

πηγές
1.Willi Apel,Harvard dictionary of music, second edition, eight printing
2.
Motet base

 
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού