H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

Το κούρδισμα

παράρτημα
 


Κούρδισμα (Tuning)

Στη μουσική ο όρος "κούρδισμα " ή "χόρδισμα" έχει 2 σημασίες. α) Πρακτική : αναφέρεται στη διαδικασία με την οποία προσαρμόζουμε μια ή περισσότερες νότες στα μουσικά όργανα, ώστε να κατασκευαστούν οι κατάλληλες αποστάσεις ( διαστήματα) μεταξύ των φθόγγων. β) Στα διάφορα συστήματα χορδίσματος και το θεωρητικό τους υπόβαθρο.

Σύστημα χορδίσματος (tuning system) είναι αυτό που χρησιμοποιούμε για να ορίσουμε ποιες νότες ( tones, pitches) θα χρησιμοποιούμε όταν παίζουμε μουσική.
Για να μιλήσουμε μέ όρους των θετικών επιστημών, αναφερόμαστε στο πόσες διαφορετικές τιμές συχνότητας θα χρησιμοποιήσουμε και πόσο θα είναι το διάστημα μεταξύ τους.
Η δημιουργία ενός συστήματος για το κούρδισμα είναι περίπλοκη διαδικασία. Για τη δημιουργία μουσικής δεν αρκούν λίγες νότες . Όσο αυξάνει ο αριθμός των φθόγγων αρχίζουν να υπάρχουν ασυμβατότητες σχετικά με το πως κάθε φθόγγος θα συνδυάζεται με κάθε έναν από τους υπόλοιπους. Οι ασυμβατότητες αυτές περιγράφονται με τον όρο "κόμμα" . Η κατασκευή ενός λειτουργικού συνδυασμού υπήρξε αντικείμενο συζήτησης για πολλούς αιώνες και οδήγησε στη δημιουργία πολλών διαφορετικών κουρδισμάτων σε όλο τον κόσμο . Κάθε ένα έχει τα δικά του χαρακτηριστικά , τα δυνατά και τα αδύναμα στοιχεία του.
Σήμερα υπάρχουν πολλές τεχνικές για τη θεωρητική σύγκριση των κουρδισμάτων οι οποίες χρησιμοποιούν μαθηματικά εργαλεία από τη γραμμική άλγεβρα , τη θεωρία συνόλων και την τοπολογία ( topology).







                           Introduction to unequal temperaments in F Sharp

 

κόμμα
Κόμμα είναι ένα μικρό διάστημα, μια απόκλιση μεταξύ 2 εναρμονίως ισοδύναμων φθόγγων ( πχ C- B#, ή, Db- C# κλπ ) όταν αυτούς τους υπολογίζουμε σε διάφορες οκτάβες. Υπάρχουν διαφόρων ειδών κόμματα. Μερικά από αυτά είναι:

Πυθαγόριο κόμμα
Το μέγεθός του είναι περίπου 24 cents
Αιτία: Στο πυθαγόριο κούρδισμα οι 12 καθαρές 5ες δεν είναι ίσες με  7 οκτάβες ( όπως γνωρίζουμε σήμερα ). Χρειάζονται περισσότερες.

Συντονικό κόμμα
Παρατηρείται στο just intonation. Προέκυψε από την προσπάθεια να διορθωθεί το πυθαγόρειο κόμμα
Το συντονικό κόμμα είναι ένα μικρό διάστημα μεταξύ 2 φθόγγων ίσων με το λόγο των συχνοτήτων 81/80. Μέγεθος : περίπου 22 cents
Αιτία:
Για να υπάρξουν  4 καθαρές 5ες, στο Just intonation, δεν αρκούν οι 2 οκτάβες +μια 3η μεγάλη.

 


Πηγές
1. Claudio Di Veroli :Unequal temperaments, theory, history and practice

2. Tuning and Temperament A Historical Survey J. Murray Barbour
East Lansing Michigan State College Press 1951

3. Willi Apel :Harvard dictionary of music, second edition eighth printing

4.R C Bickerton FRCS G S Barr FRCS North Staffordshire Royal Infirmary, Stoke-on-Trent

5.Κλίμακες και Κουρδίσματα Κώστας Μόσχος.
Κύκλος Διαλέξεων Μουσικής Ακουστικής ΙΕΜΑ 9/ 2/ 2011


6. http://www.rollingball.com/TemperamentsFrames.htm

 
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού