H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

Haydn

κλασσική περίοδος
 
 



Josesph Haydn (1732-1809)


Αυστριακός. Ένας από τους πιο παραγωγικούς και επιφανείς συνθέτες της κλασσικής περιόδου. Δημιούργησε ασυνήθιστα μεγάλο όγκο έργου
το  οποίο έβγαλε από τα αριστοκρατικά σαλόνια στο ευρύ κοινό. Αποκαλείται "πατέρας της συμφωνίας " και "πατέρας του κουαρτέτου εγχόρδων". Επίσης συνετέλεσε στην ανάπτυξη του πιάνο τρίο ( piano trio) και της φόρμα σονάτας.
Το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του το πέρασε απομονωμένος στην αυλή των Esterhazy κι αυτός ήταν ένας από τους λόγους που ήταν πρωτότυπος στο έργο του. Ήταν στενός φίλος με το Μότσαρτ και δάσκαλος του Beethoven. Γεννήθηκε στο Rohrau, ένα χωριό κοντά στα σύνορα με την Ουγγαρία από γονείς χαμηλής κοινωνικής τάξης . Κανείς από τους γονείς του δεν ήξερε μουσική. Οι γονείς του παρατήρησαν την κλίση του στη μουσική και επειδή στο Rohrau δεν είχε πιθανότητα νε εκπαιδευτεί καλά, τον έστειλαν να ζ
ήσει με ένα συγγενή της οικογένειας στο Hainburg.
Aργότερα έγινε μέλος της χορωδίας του Α. Στέφανου στη Βιέννη, ενώ
ήδη έγραφε δική του μουσική. Στα 17 τον έδιωξαν από εκεί (είχε περάσει το στάδιο της μεταφώνησης) και φιλοξενήθηκε στο σπίτι ενός τενόρου. Ζούσε από τη διδασκαλία της μουσικής και, καμιά φορά, το τραγούδι. Έτσι μπόρεσε να συνεχίσει τις σπουδές του στη σύνθεση. Αγαπημένος του συνθέτης ήταν ο C.P.E. Bach.
Περίπου στα 22 προσλαμβάνεται ως συνοδός τσεμπαλίστας και δάσκαλος. Στα 1759 είναι μουσικός διευθυντής κάποιου κόμη και το 1761 μπαίνει στην υπηρεσία της αυλής των Esterhazy της Ουγγαρίας, στο Eisenstadt . Είχε γράψει ήδη αρκετές συμφωνίες, κουαρτέτα εγχόρδων κι είχε παντρευτεί . Ο γάμος του δεν πήγε καλά. Κατέληξε να είναι συμβατικός, επειδή οι κοινωνικοί κανόνες της εποχής δεν επέτρεπαν το διαζύγιο.
Στην αυλή των Esterchazy έμεινε για 30 χρόνια περίπου, ώσπου συνταξιοδοτήθηκε. Ήταν επικεφαλής μιας ορχήστρας περίπου 20 μουσικών η οποία διέθετε τραγουδιστές για οπερατικούς ρόλους και χορωδία για τη λειτουργία της Κυριακής.
Μέσα στη δεκαετία του 1760 αποκτά μεγάλη φήμη.
Όταν συνταξιοδοτήθηκε από τους Esterhazy άρχισε να παίρνει πολλών ειδών προσφορές για δουλειές στο εξωτερικό. Άρχισε να ταξιδεύει σε μεγάλη -για την εποχή- ηλικία. Ταξίδεψε στην Ιταλία και 2 φορές στην Αγγλία, η δεύτερη με μεγάλη επιτυχία.
Καθ' οδόν προς την Αγγλία, στο πρώτο του ταξίδι, συνάντησε το νεαρό Beethoven ο οποίος έγινε μαθητής του στη Βιέννη , μετά την επιστροφή του Haydn. Εκεί, στην Αγγλία, πληροφορήθηκε και το θάνατο του Μότσαρτ.
Επέστρεψε στη Βιέννη από το δεύτερο ταξίδι του το 1795. Τότε έγραψε την τελευταία του συμφωνία, τη συμφωνία του Λονδίνου σε Ρε ελάσσονα και ανέλαβε ξανά την παλιά του
θέση, στην αυλή των Esterhazy, αυτή τη φορά περιστασιακά. Σκοπός να αναβιώσει αυτό που είχε εγκαθιδρυθεί επί των παλαιών ημερών του . Εκείνη την περίοδο όμως ήταν πολύ δημοφιλής στη Βιέννη κι αυτό σήμαινε μεγάλο φόρτο εργασίας για εκείνον. Κατέληξε να μένει τον περισσότερο καιρό στο σπίτι, μόνος, γράφοντας μουσική για δημόσιες παραστάσεις. Σε συνεργασία με το λιμπρετίστα του και με την ανάλογη χρηματοδότηση έγραψε 2 μεγάλα Ορατόρια. Τις "εποχές" (The Seasons) και τη "Δημιουργία" (The Creation). Επίσης συνέθεσε το κονσέρτο για τρομπέτα και τα τελευταία κουαρτέτα του. Ανάμεσά τους the fifths, Emperor, Sunrise.
Ο τελευταίος του θρίαμβος έλαβε χώρα στις 27 Μαρτίου του 1808, στην παράσταση της "Δημιουργίας" που δόθηκε προς τιμήν του. Πέθανε ένα χρόνο αργότερα, σε ηλικία 77 ετών.
Οι συμφωνίες του Haydn γράφτηκαν σε διάστημα 40 ετών. Κύριο χαρακτηριστικό της μουσικής του είναι η ανάπτυξη μεγαλύτερων δομών από μικρά, απλά μοτίβα. Η μουσική συμπυκνώνεται και τα μουσικά γεγονότα ξεδιπλώνονται γρήγορα. Επίσης η μουσική του Haydn είναι γνωστή για το χιούμορ
που τη διέπει. Το πιο διάσημο παράδειγμα είναι το ξαφνικό φορτίσιμο στο αργό μέρος της συμφωνίας της "εκπλήξεως " αρ 94 σε Σολ μείζονα.
Οι άνθρωποι  μιλούσαν για  έναν έντιμο άνθρωπο κι- αργότερα- για έναν άνθρωπο κατά τα πρότυπα του Διαφωτισμού.

                 Haydn: "London" Symphony No. 104 in D major - Movement 4

        
    Οι Συμφωνίες του Λονδίνου γράφτηκαν μεταξύ των ετών 1791-1795.
            
Κατηγοριοποιούνται σε 2 ομάδες. α) Από την 93 έως την 98. Γράφτηκαν κατά
          την πρώτη επίσκεψη του συνθέτη στο Λονδίνο. β) από την 99 έως την 104
          
οι οποίες  γράφτηκαν στη Βιέννη και το Λονδίνο για τη δεύτερη επίσκεψή του εκεί.


                 Haydn: Symphony No. 94 in G major ("Surprise") - Movement 2




                                           Haydn: "The Joke" Presto

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού