H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

concerto

φόρμες barock
 
 


Concerto

Ο όρος " κονσέρτο" χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 16ο αιώνα σε φωνητικές συνθέσεις που υποστηρίζονταν από ορχηστρική ή οργανική μουσική, με σκοπό να ξεχωρίζουν αυτά τα κομμάτια από το ύφος της ασυνόδευτης, a capella μουσικής. Τέτοια έργα είναι, για παράδειγμα, τα εκκλησιαστικά κονσέρτα των Gabrielli και Bancheri, για διπλή χορωδία. Ο όρος "κονσέρτο" για τη συνοδευμένη φωνητική μουσική χρησιμοποιήθηκε έως την περίοδο του Μπαρόκ: πχ το kleine Geistliche Concerte του Heinrich Schuetz ( 1636) και αρκετές καντάτες του Bach οι οποίες ονομάζονταν "concerto". Όταν χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά για την ορχηστρική μουσική αναφερόταν στην αντίθεση δύο συνόλων που έπαιζαν εναλλάξ ( in alternation). Αυτό το ύφος του 17ου αιώνα ορισμένοι συγγραφείς το ονόμαζαν " μοντέρνο ύφος" ( stile moderno). Κατά την περίοδο 1620-1670 η απουσία ή η παρουσία του όρου "κονσέρτο" δεν ήταν καθοριστική αφού χρησιμοποιούνταν διάφορα ονόματα χωρίς σαφή διαχωρισμό όσον αφορά στο ύφος και τον τύπο, πχ: sonata, canzona, sinfonia.
Το Μπαρόκ κονσέρτο έφτασε στην ακμή του την περίοδο 1670-1750. Ξεχωρίζουν 3 τύποι: το κονσέρτο ripieno, το κονσέρτο γκρόσο και το σόλο κονσέρτο. Το σόλο κονσέρτο, δηλαδή το έργο για έναν σολίστ και ορχήστρα είναι ο νεώτερος από τους 3 τύπους.

                                     Vivaldi: Concerto Grosso in D minor

Concerto grosso.
Είναι ο πιο σημαντικός από τους 3 τύπους του Μπαρόκ κονσέρτου. Περιλαμβάνει ένα μικρό σύνολο από σόλο όργανα ( concertino ή principale) που παίζει δημιουργώντας αντίθεση με μια μεγάλη ορχήστρα ( concerto, tutti ή ripieni). Το κονσερτίνο συνήθως αποτελείται από 2 βιολιά και ένα μπάσσο continuo ( cello και τσέμπαλο), δηλαδή το ίδιο σύνολο που αποτελεί και τη μπαρόκ τρίο σονάτα. Η ορχήστρα αποτελείται από έγχορδα (αργότερα, περιλάμβανε μερικές φορές και πνευστά). Ανάμεσα στα παραδείγματα τέτοιων έργων ξεχωρίζουν τα concerti , op6, του Corelli ( τα περισσότερα κονσέρτα του έχουν 5 ή περισσότερα μέρη.)
Ο Antonio Vivaldi χρησιμοποίησε το σχήμα : allegro-adagio-allegro (3 μέρη). Επίσης απέρριψε την αντιστικτική γραφή των προγενέστερων και υιοθέτησε ένα νέο ύφος πιο ρυθμικό και δυναμικό. Τα βραδεμβούργια κονσέρτα του Μπαχ και τα μεγάλα κονσέρτα του Handel . op 6 ( 1740) αν και έχουν ενσωματώσει στοιχεία από το ύφος του Vivaldi διατήρησαν το μεγάλο αριθμό των μερών όπως ο Corelli.

Πηγή
Willi Apel, Harvard dictionary of music, second edition, eighth printing.




                            
Arcangelo Corelli Concerto Grosso Op 6 No 1 D major



          
                Handel Concerto Grosso No.8 Op.6 in C minor HWV 326



                              
         Bach Concierto de Brandenburgo nº2

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού