H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

Ars nova

μεσαίωνας 14ος αι


14ος αι. Ars nova

Ι. Γενικά.
Ο όρος εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 14ο αιώνα με σκοπό να διαχωρίσει τη γαλλική
μουσική του α μισού του 14ου αιώνα , από αυτή του
τέλους του 13ου.
Σήμερα με τον όρο αυτό προσδιορίζουμε (γενικότερα) τη μουσική του 14ου αιώνα, σε αντιδιαστολή με αυτή του 13ου (Αrs antiqua).
Στις αρχές του 14ου αι. η ars nova εμφανίστηκε ως λογοτεχνικό κίνημα (novel movement) με κύριο εκφραστή τον Philipe de Vitry (1291-1361). Περίπου το 1325 ο Vitry χρησιμοποίησε τον όρο σαν τίτλο στην πραγματεία του
"Ars nova notandi" που αφορούσε στις καινοτομίες της σημειογραφίας της μουσικής. Πληροφορίες για τις διαφορές όσον αφορά στο μουσικό ύφος των 2 περιόδων βρίσκουμε σε άλλες πηγές . Όσον αφορά στη μουσική σύνθεση υπάρχει συνεχής δραστηριότητα στη Γαλλία, ενώ
εμφανίζεται μια νέα σχολή πολυφωνικής μουσικής στην Ιταλία. Υπάρχει επίσης ένας μικρός αριθμός Αγγλικών συνθέσεων .

ΙΙ. Η Ars Nova στη Γαλλία.
Το μεγαλύτερο επίτευγμα της γαλλικής ars nova ήταν οι καινοτομίες στο πεδίο του ρυθμού και του μέτρου. Μιλώντας με σημερινούς όρους , η μουσική του 13ου αιώνα
κυριαρχούνταν από το χωρισμό των ρυθμών σε 3 μέρη. Αυτό έγινε με την επεξεργασία των ρυθμικών σχημάτων της κλασσικής (ελληνικής ) ποίησης κατά τέτοιο τρόπο ώστε να μπορέσουν να μετρηθούν στα 3.
Οι μουσικοί μπορούσαν να μεταβαίνουν από τη μια παραλλαγή του σχήματος στην άλλη κατά τη διάρκεια του έργου.
Κατά το 14ο αιώνα επιτράπηκε ο χωρισμός του ρυθμού σε 2 μέρη κι έτσι ο συνθέτης μπορούσε να επιλέξει ανάμεσα σε 2/4, 3/4, 6/8 κλπ. Επίσης ένα σημαντικό στοιχείο των
μοτέτων της περιόδου του 14ου αιώνα είναι η χρήση του "ισόρρυθμου" συνήθως στον τενόρο και περιστασιακά στις πάνω φωνές. Ο μεγαλύτερος συνθέτης μοτέτου
εκείνη την περίοδο ήταν ο Guillaume de Machaut. Το ύφος του Guillaume de Machaut είναι ριζικά καινούριο στην κοσμική μουσική του (πολυφωνικές ballades, rondeaux, virelais). Αυτά τα κοσμικά κομμάτια διέπονται από ελεύθερο αντιστικτικό κείμενο ευέλικτο ρυθμό και εκφραστικές μελωδίες . To αρμονικό ύφος της Ars Nova δείχνει κάποια πρόοδο σε σχέση με αυτό της Ars Antiqua καθώς τα διαστήματα 3ης άρχισαν να χρησιμοποιούνται πιο συχνά. Πολύ ενδιαφέρον έχει η χρήση των διαφωνιών οι οποίες θυμίζουν τη διάφωνη αντίστιξη σύγχρονων συνθετών όπως ο Hidemith.

 

                 σελίδα άπό το γαλλικό χειρόγραφο του έργου: Livres de Fauvel
                       
            Παρίσι, B.N.fr 146 (1318 περίπου).


Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού