H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

Ιταλία 16ος_17ος αι

Η όπερα
 


Η όπερα κατά το 16ο και 17ο αι.

Πρώιμη ιταλική όπερα
Όλες οι πρώτες όπερες εκτελέστηκαν στη Φλωρεντία: Δάφνη , σε ποίηση του Rinuccini και μουσική του J. Peri (1557. H μουσική έχει χαθεί). Ευρυδίκη, σε ποίηση του Rinuccini και μουσική του G. Caccini ( παράσταση το 1602). Ευρυδίκη, σε ποίηση του Rinuccini και μουσική των Peri-Caccini (1600). Γενικά η μουσική της όπερα της Φλωρεντίας αποτελείται ως επί το πλείστον από ρετσιτατίβι  πάνω από το basso continuo. Η αρμονία , μάλλον άχρωμη θα έλεγε κανείς, παιζόταν από ένα μικρό ορχηστρικό σύνολο. Υπό την επίδραση της ιδέας να αναβιώσει το αρχαίο ελληνικό δράμα η (μελωδική) γραμμή της φωνής ήταν σχεδόν προσκολλημένη στην άρθρωση και το φυσικό ρυθμό του προφορικού λόγου. Γι αυτό, αν και άψογη στην ευκρίνεια της προφοράς και μερικές φορές εκφραστική, της έλειπε ο διακριτός μελωδικός χαρακτήρας αλλά και η μουσική οργάνωση γενικότερα.
Ο Μοντεβέρντι ήταν αυτός που εισήγαγε πλήρως στην όπερα τα μουσικά μέσα έκφρασης. Η όπερα la Favola d' Orfeo ( Mantua 1607 σε ποίηση Alessandro Striggio) έχει το ίδιο θέμα και γενικά το ίδιο ύφος με τις πρώιμες εκδοχές της "Ευρυδίκης" υπάρχει όμως
αξιοσημείωτη πρόοδος και στο δραματουργικό χαρακτήρα και στη μουσική φόρμα. Περίπου το 1620 το οπερατικό ενδιαφέρον στράφηκε στη Ρώμη. (La Catena d' Adone του Mazzocchi , Il San Alessio του Landi). Οι όπερες της Ρώμης διακρίνονται για την εκτενή χρήση των φωνητικών συνόλων. Επίσης από τη σχολή της Ρώμης ήρθαν οι πρώτες κωμικές όπερες.

Ιταλική όπερα του 17ου αιώνα
Το 1637 ανοίγει το πρώτο σπίτι της όπερας για το ευρύ κοινό στη Βενετία (teatro San Cassiano). Η μεταμόρφωση της όπερας, από "αυλική ψυχαγωγία" για ορισμένους καλεσμένους σε δημόσιο θέαμα για το πλατύ κοινό, είχε σημαντική επίδραση και στη μουσική και στο λιμπρέτο. Οι πρώτοι συνθέτες της Βενετίας ήταν οι: Claudio Monteverdi (il Ritorno d' Ulisse in Patria, 1641), P.F. Cavalli (Giasone, 1649, Xerse, 1654). Αρχίζει να φαίνεται η επίδραση του κοινού ( public taste) στη φόρμα της όπερας, όπως φαίνεται στα έργα των Cavalli και Cesti. Μεγαλύτερη διάρκεια, πλοκή, πολυτελή σκηνικά, περισσότεροι χαρακτήρες και κωμικά επεισόδια.
Ο βιρτουόζος σολίστ αρχίζει να ξεχωρίζει. Το ρετσιτατίβο και η άρια γίνονται απολύτως διακριτά και η άρια αποκρυσταλλώνεται στη φόρμα της ( στροφική, μπάσσο- οστινάτο, da capo). Υπάρχουν πολλές άριες με "ελαφρύ" , μελωδικό ύφος και πολλές " σοβαρές". Θεμελιώνεται η ορχηστρική εισαγωγή μιας άριας και τα μικρά ορχηστρικά ιντερλούδια μεταξύ των πράξεων.
Αργότερα μέσα στο 17ο αιώνα Η Βενετία παρέμεινε κέντρο αλλά όχι το μόνο κέντρο για την όπερα στην Ευρώπη. Προς το τέλος του 17ου αιώνα η ιταλική όπερα θεωρείται "κυρίαρχη" στη χώρα που τη γέννησε. Επιπλέον οι φόρμες της μουσικής και του δράματος που είχαν αναπτυχθεί έως τότε αποτέλεσαν τη "βάση" στην περεταίρω εξέλιξη της όπερας και επέδρασαν καταλυτικά στο είδος της όπερας και άλλων χωρών.



Πηγες
Willi Apel Harvard dictionary of music , second edition, eighth printing

operabase


 
 
Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού