H μουσική μέσα στην ιστορία

Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κύριο Μενού

από τον 9ο έως το 13ο αι

πρώιμος μεσαίωνας


Από τον 9ο έως τις αρχές του 13ου αιώνα.

Θυμίζουμε ότι , ιστορικά, ο μεσαίωνας διακρίνεται σε 3 περιόδους. α) Πρώιμος μεσαίωνας (early middle ages, περίπου 5ος -10ος αιώνας) β) μέση περίοδος (High midlde ages,1001-1300) γ) όψιμος μεσαίωνας, έως και τα τέλη του 15 ου αι. περίπου (1453 κατάληψη της Κωνσταντινούπολης , 1492 ανακάλυψη της αμερικανικής ηπείρου). Μερικοί ιστορικοί μεταθέτουν το τέλος του στο 16ο περίπου αιώνα, συμπεριλαμβάνοντας στο μεσαίωνα και την Ιταλική Αναγέννηση.
Προς το τέλος του 11ου και κατά το 12ο αιώνα ιδρύονται τα πρώτα πανεπιστήμια σε Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Αγγλία για τη μελέτη της Θεολογίας, του Δικαίου, των Τεχνών και της Ιατρικής. Αυτά τα ιδρύματα, που είναι εξελίξεις των-κατά πολύ παλαιότερων- Χριστιανικών Καθεδρικών και Μοναστικών σχολών, είναι δύσκολο να καθορίσουμε πότε ακριβώς έγιναν "πραγματικά" πανεπιστήμια.
Κατά το Μεσαίωνα παρατηρούνται περίοδοι πνευματικής -πολιτιστικής ανάκαμψης , οι λεγόμενες " μεσαιωνικές αναγεννήσεις" (medieval renaissances). Διακρίνονται σε 3 περιόδους.
ι) Καρολίγγεια Αναγέννηση (Carolingian Renaissance, 9oς αιώνας). Ανάκαμψη των γραμμάτων και τεχνών που είχαν εκπέσει μετά την κατάρρευση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας τον 5ο αιώνα και την- ως εκ τούτου- απομάκρυνση από την αρχαία και ελληνορωμαϊκή γραμματεία (οι μετανάστες των γερμανικών φυλών προς τη Δυτική Αυτοκρατορία δε γνώριζαν ελληνικά) . Όσον αφορά στη μουσική, εξέχουσα θέση κατέχoυν το έργο του Βοήθιου ( μετάφραση ελληνικών πραγματειών στα λατινικά) και οι πραγματείες musica enchiriadis, scholia enchiriadis. Μεταρρυθμίσεις στη λειτουργία, διάδοση του γρηγοριανού μέλους, νευματική γραφή.
ιι) Οθωνική αναγέννηση ( Ottonian renaisance: Το όνομά της πήρε από τους αυτοκράτορες Otto I, OttoII, Otto III .10ος αιώνας). Οικονομική ακμή στην κεντρική και νότια Ευρώπη ( βασίλειο Γερμανίας και Ιταλίας). Χαρακτηριστικά της, η αρχιτεκτονική (επηρεασμένη από την επαφή με την Κωνσταντινούπολη ) και η παραγωγή χειρογράφων σε μικρό μέγεθος (illuminated manuscript) όπου το κείμενο συμπληρώνεται με διακόσμηση από χρυσό και ασήμι.
iii) Αναγέννηση του 12 αιώνα. Πρόκειται για μια περίοδο μεγάλων αλλαγών , πολιτικών, κοινωνικών, οικονομικών. Χαρακτηρίζεται σαν περίοδος "πνευματικής αναζωογόνησης" της δυτικής Ευρώπης με βαθιές φιλοσοφικές και επιστημονικές ρίζες. Για μερικούς ιστορικούς αυτές οι αλλαγές άνοιξαν το δρόμο για τα μετέπειτα επιτεύγματα, όπως η λογοτεχνία και το καλλιτεχνικό κίνημα της ιταλικής Αναγέννησης ( 15ος αιώνας) αλλά και την επιστημονική επανάσταση το 17ο αιώνα. Μελετούνται οι Έλληνες συγγραφείς, ανακαλύπτεται ξανά ο Αριστοτέλης και δημιουργείται η μέθοδος μελέτης με το όνομα "σχολαστικισμός", με κύριο εκπρόσωπο το Θωμά Ακινάτη (1225- 1274). Οι σταυροφορίες έλαβαν χώρα κατά τους αιώνες 11ο, 12ο, 13ο. Η παπική εκκλησία για να δώσει κίνητρα στη συμμετοχή στρατιωτών , χρησιμοποιεί την indulgentia ( συγχωροχάρτι). Έχουμε μια σειρά από τεχνολογικά επιτεύγματα της εποχής: Παραγωγή χαρτιού στην Ισπανία, τα πρώτα γυαλιά για τα μάτια, κλπ. Όσον αφορά στις τέχνες, υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για
την ποίηση. Γράφεται κυρίως στα λατινικά . Μικραίνει το χάσμα μεταξύ θρησκευτικής και κοσμικής ποίησης. Οι Goliards ( μέλη του κλήρου) γίνονται διάσημοι για τις παρωδίες θρησκευτικών κειμένων. Στις αρχές του 13ου αιώνα γράφονται τα Carmina Burana.

                σφραγίδα του πανεπιστημίου της Μπολόνια. Αναγράφεται το έτος ίδρυσης.

 
 

                                   Η  τεχνογνωσία του 12ου αι. επέτρεψε την
                                    
εμφάνιση της Γοτθικής  αρχιτεκτονικής

Επιστροφή στο περιεχόμενο | Επιστροφή στο κύριο μενού